Yalnızlık A.Ş.

Gece yarısı. Ekran parlıyor. "Seni özledik" diyor gelen bir bildirim. Onu bir insan yazmadı. Kimse de aslında sizi özlemedi.

Yalnızlık eskiden bir kederdi. Şimdi bir kalem. Bilançonun gelir tarafında duruyor.

Modern ekonomi önce bağları söktü. Aileyi, komşuyu, mahalle esnafını, insanın hiçbir sebep yokken oturup muhabbet ettiği o "üçüncü mekânları" hız ve verimlilik adına gereksiz kıldı. Bir arada yaşamak için birbirine muhtaç olan insanlar dağıldığında, aidiyet de kendiliğinden yeşerdiği zemini kaybetti. Geriye devasa bir boşluk kaldı. Piyasa o boşluğu sevdi. Bağ koptuğunda açılan aralıkta büyük bir iştahla büyümeye başladı.

Sonra aidiyeti paketinden çıkardı. Tarih boyunca tanınmak, desteklenmek, bir kimliğe sahip olmak, onaylanmak tek bir pakette gelirdi. Bedeli sorumluluktu, fedakârlıktı. Topluluk verir, karşılığında seni bağlardı. Yalnızlık ekonomisi bu paketi açtı, her duyguyu ayrı bir rafa dizdi. Görülmek, duyulmak, ait olmak (en eski biyolojik ihtiyaçlar) kendi zemininden söküldü. Beğeniye, takipçiye, etkileşime, görüntülenme sayısına çevrildi. Anlam bir pazara taşındı. Ve bize geri satıldı. Hem de yüksek bir bedelle.

Öyle ya. Gerçek dostluk verimsizdir. Zaman ister, zahmet ister, kusuru kabullenmeyi ister. Ölçeklenmez. Sektör bu pürüzü de çözdü. İlişkinin hissini aldı, riskini ve sorumluluğunu aradan çıkardı. Geriye sentetik aidiyet kaldı. Seni yormayan sohbet uygulaması. Varlığından habersiz birine duyulan tek taraflı sentetik bağ. Üstelik abonelikle geliyor.

Bu bağlar tatlandırıcı gibi. Damağa anlık bir tatlılık veriyor. Fark edildin diyor. Ama geriye gerçek bir besin bırakmıyor. Ekran kararınca açlık geri geliyor. Sektörün asıl dinamosu işte bu eksiklik. Sızıyı dindirmek için bir sonraki bildirime, bir sonraki uygulamaya, bir sonraki etkileşime sonsuza dek muhtaç eden bir uyuşturucu.

Ve en ustaca hamle sona saklı. Sektör, düzenin ürettiği yapısal bir krizi alıyor ve bireyin sırtına yıkar. "Etrafımdaki bağlara ne oldu?" diye soracak insan, aynaya bakmaya zorlanır. İletişim becerilerini sorgular, yetersizliğini tartar. Toplumsal bir mesele kişisel bir arızaya dönüşür. Kişisel arıza ise sonsuza dek satılabilir. Gelsin kişisel gelişim kitabı, terapi, yeni bir abonelik, bir tane daha.

Modernite bizi birbirimize muhtaç olmaktan kurtardı. Yerine yeni bir açlık koydu. Gerekli olma açlığı. Yalnızlık ekonomisi bu açlığı buldu, paketledi, fiyatladı.

Yalnızlık artık bir kader değil. Bir abonelik. Faturasını her ay ödüyoruz; üstünde de “bağ" yazıyor.

Yalnızlık A.Ş. bu konu üzerine yazıldı. Siz de hemen ücretsiz olarak indirip, okuyabilirsiniz.

https://akillisurdurulebilirlik.com/yalnizlik-as

Modern ekonomi, dağılan sosyal bağların yarattığı boşluğu yeni pazarlarla doldururken, bu durumu kâra dönüştürmenin de yollarını buluyor. Gece yarısı gelen "seni özledik" bildirimleri, Dikkat Madenciliği pratikleriyle yalnızlığı bir gelir kalemine dönüştüren bu yeni ekonominin en somut mekanizmalarındandır.